Diane Janknegt

Diane Janknegt

WizeNoze

Domein:
Mens en digitale innovatie

Begrijpelijk schrijven kan gemakkelijker met slimme taaltechnologie
De teksten die we dagelijks produceren en publiceren zijn voor een groot deel van de Nederlanders vaak te moeilijk om goed te begrijpen. Of het nu gaat om een informatieve tekst op een website van een gemeente, om een uitlegtekst over de inname van een medicijn of om een opiniestuk in de krant. Veel Nederlanders (ca. 40%) begrijpen er weinig van door te lange zinnen, ingewikkelde zinsconstructies en moeilijke woorden. Denk aan laaggeletterden, kinderen, immigranten en tweede-taalleerders. In deze sessie laat ik zien hoe slimme taaltechnologie aan jou een oplossing kan bieden voor dit wijdverbreide probleem.
Waarom zijn de meeste teksten te moeilijk geschreven?
De meeste informatieve teksten (75%) worden geschreven op taalniveau C1. Dit taalniveau is te vergelijken met het niveau van scholieren in de bovenbouw van HAVO/VWO. Voor maar liefst 60% van de Nederlanders is dit taalniveau te hoog gegrepen. Ze ondervinden regelmatig problemen in hun dagelijks leven, omdat ze informatie die een overheidsinstantie hun bijvoorbeeld stuurt, niet goed begrijpen.
De meeste Nederlanders (95%) kunnen prima overweg met teksten op taalniveau B1. Dit taalniveau is vergelijkbaar met wat kinderen aan het einde van de basisschool en het begin van het VMBO goed kunnen lezen en begrijpen. Dit gaat dus over alledaagse taal. Helaas wordt tot op heden nog steeds weinig tekst geschreven op taalniveau B1. Laat staan dat teksten geschreven worden die geschikt zijn voor de groep mensen in Nederland die kampt met laaggeletterdheid (bijna 10% van de Nederlandse bevolking). Voor deze groep mensen is taalniveau B1 namelijk al (te) hoog gegrepen.
Waarom is het zo moeilijk om teksten aan te passen naar lagere taalniveaus? Je hebt als schrijver niet door dat je door je dagelijkse werk in een een soort bubbel zit van taalgebruik dat voor jou alledaags klinkt, maar voor de meeste mensen zeker niet alledaags is. Het is dus voor jou als schrijver moeilijk in te schatten wat wel en niet ‘alledaags’ taalgebruik is.